AZ 7530 Sabit Karbondioksit Ölçüm ve Kontrol Cihazı
AZ 7530 Sabit Karbondioksit Ölçüm ve Kontrol Cihazı
AZ 7530, ortamın karbondioksit seviyesini sürekli ölçen ve ayarlanan kontrol aralığına göre bağlı cihazın beslemesini açıp kapatan sabit bir CO₂ ölçüm ve kontrol cihazıdır. Bitki modunda CO₂ besleme ekipmanını, İnsan modunda ise havalandırma fanını yönetebilir. 4,5 metre kablolu harici NDIR probu, ölçüm noktasını ekrandan ayırmanızı sağlar; geniş LCD üzerinden anlık değerleri ve CO₂ trendini izleyebilirsiniz.
AZ 7530 Sabit Karbondioksit Ölçüm ve Kontrol Cihazı Özellikleri
- İki kanallı NDIR sensör ve 0–5000 ppm ölçüm: Bu karbondioksit ölçüm cihazı, CO₂’nin kızılötesi ışığı soğurma özelliğinden yararlanan NDIR sensör kullanır. Üretici iki kanallı, düşük sapmalı sensör yapısını belirtir. Ölçüm aralığı 0–5000 ppm’dir; AZ 7530 yalnızca CO₂ ölçer, sıcaklık veya nem değeri göstermez.
- Aralığa göre değişen doğruluk ve çözünürlük: 3000 ppm’in altında doğruluk ±50 ppm veya okumanın ±%5’i değerlerinden büyük olanıdır; 3000 ppm’in üzerinde ±%7 olarak belirtilir. Ekran çözünürlüğü 0–1000 ppm’de 1 ppm, 1000–2000 ppm’de 5 ppm ve 2000 ppm üzerinde 10 ppm’dir. Ekranın gösterim adımı ile ölçüm doğruluğu birbirinden farklı kavramlardır.
- Röle kontrollü priz çıkışı: AZ 7530, bağlı ekipmanın elektrik beslemesini CO₂ değerine göre açıp kapatır. Üreticinin belirttiği çıkış yük kapasitesi 5 A @ 250 VAC ve 10 A @ 120 VAC’dir. Türkiye’deki şebekede cihaz seçimini 5 A sınırını esas alarak yapın. Fan motorlarının kalkış akımı da değerlendirilmelidir; yalnızca watt değerinden hareketle doğrudan bağlantı uygunluğu belirlenmez. Çıkış sınırını aşan veya uygunluğu belirsiz yüklerde, elektrik uzmanının seçtiği uygun bir kontaktör/ara kontrol çözümü kullanılmalıdır. Bu çıkış, potansiyelsiz bir sinyal kontağı değildir.
- Bitki ve İnsan kontrol modları: AZ 7530 karbondioksit kontrol cihazında iki farklı çalışma mantığı bulunur. Bitki (Plant) modunda CO₂ alt eşiğin altına indiğinde besleme ekipmanı devreye girer; üst eşik aşıldığında kapanır. İnsan (Human) modunda ise CO₂ üst eşiği aştığında havalandırma çalışır ve alt eşik altında durur. Modu, ortamın adına göre değil CO₂’yi artırma veya azaltma ihtiyacına göre seçin.
- Ayarlanabilir merkez değer ve kontrol aralığı: Center ayarı hedef aralığın merkezini, Zone ayarı toplam genişliğini belirler. Merkez değer 50 ppm, kontrol aralığı 10 ppm adımlarla değiştirilebilir. Alt ve üst eşik arasında bir çalışma bandı bulunması, ölçüm tek bir değerin çevresinde değişirken bağlı cihazın sık sık açılıp kapanmasını azaltır. Varsayılan değerler 1200 ppm merkez ve 400 ppm aralıktır; bunlar her uygulama için önerilen hedef değer anlamına gelmez.
- 4,5 metre kablolu harici CO₂ probu: Sensörü bitki seviyesine veya izlemek istediğiniz noktaya yerleştirirken göstergeyi ortamın dışında, kuru ve kolay erişilen bir yere monte edebilirsiniz. Bu ayrım, nemli sera ve mantarhane uygulamalarında kontrol ünitesinin maruziyetini azaltmaya yardımcı olur. Ancak harici prob yoğuşmaya dayanıklı veya su geçirmez olarak belirtilmemiştir: hem prob hem kontrol ünitesi yoğuşmadan ve su püskürtmesinden korunmalıdır. Üretici çalışma koşulunu %5–95 RH, yoğuşmasız olarak tanımlar.
- Prob üzerinde gündüz/gece algılama: Harici probdaki fotosel ışık seviyesini algılar. Bitki modunda gece koşulları algılandığında CO₂ beslemesi için priz çıkışı kapatılır. Gündüz koşulları ve düşük CO₂ birlikte oluştuğunda kontrol yeniden devreye girebilir. İnsan modunda bu ışık koşulu kullanılmaz; havalandırma kontrolü CO₂ seviyesine göre sürer.
- Trend grafiği, MAX/MIN ve zaman ölçekleri: 104 × 47 mm LCD, anlık CO₂ değerinin yanında grafik üzerinden değişimi gösterir. 1 dakika, 1 saat, 1 gün veya 1 hafta ölçeğini seçebilir; otomatik döngüde ölçekler arasında 20 saniyede bir geçiş yapabilirsiniz. MAX ve MIN, ekranda seçili grafiğin zaman aralığındaki en yüksek ve en düşük değerlerdir. Tuşa basıldığında arka aydınlatma 30 saniye etkinleşir.
- Röle eşiğinden ayrı sesli üst alarm: Sesli alarm varsayılan olarak kapalıdır; ADV menüsünden açılabilir. Alarm eşiği Center + Zone olarak hesaplanır; rölenin üst eşiği olan Center + Zone/2 ile aynı değildir. Örneğin 1200/400 ppm ayarında sesli alarm 1600 ppm üzerinde, rölenin üst eşik işlemi ise 1400 ppm üzerinde gerçekleşir. Sesli alarm iki kontrol modunda da aynı üst eşik mantığını kullanır.
- Şebekeden besleme ve duvar montajı: 100–240 VAC besleme sayesinde pil değişimine gerek kalmadan sabit noktada izleme ve kontrol yapılabilir. Kontrol ünitesi ve prob ayrı ayrı duvara monte edilebilir. Paketteki vidalar ve yerleşim şablonu montajı kolaylaştırır. Dahili sigorta bulunur; bu koruma çıkışın yük sınırını aşabileceğiniz anlamına gelmez.
- Manuel temiz hava kalibrasyonu: 400 ppm referanslı RE-CALI işlemi kullanıcı tarafından başlatılır. Kılavuz, sensörün uygun referans ortamında 20 dakika dengelenmesini, ardından kalibrasyon modunun başlatılarak 20 dakika daha beklenmesini ister. Sensörü dışarıda bekletmek tek başına kalibrasyon başlatmaz. CO₂ seviyesi bilinmeyen dış hava 400 ppm kabul edilmemelidir.
- Rakım telafisi ve ayarların korunması: ADV menüsündeki rakım ayarı, kurulum yerinin koşullarına göre CO₂ basınç/rakım telafisini düzenlemeye yardımcı olur. Elektrik kesilip yeniden geldiğinde kontrol ayarları korunur; grafik zaman ölçeği yeniden açılışta 1 gün olur. Fabrika ayarlarına dönüş işlemi kullanıcı tarafından seçilebilir.
Bitki ve İnsan Modu Seçimi
Bitki modu: CO₂’yi artırmak için
CO₂ besleme yapılan sera veya bitki yetiştirme çadırında, uygun CO₂ jeneratörü ya da besleme ekipmanını düşük seviyede devreye almak için seçilir. Hedef değer yetiştirilen bitkiye, ışığa ve yetiştirme programına göre belirlenmelidir.
İnsan modu: CO₂’yi azaltmak için
Ofis, okul ve toplantı alanlarında CO₂ yükseldiğinde havalandırmayı başlatmak için seçilir. Mantarhanede amaç CO₂ birikimini azaltmaksa yine İnsan modu uygundur; burada seçim insanların bulunmasına değil, havalandırma kontrolünün yönüne bağlıdır.
CO₂ Kontrolünün Çalışma Mantığı
Alt eşik = Center − Zone/2; üst eşik = Center + Zone/2. Örnek olarak Center 1200 ppm, Zone 400 ppm seçildiğinde alt eşik 1000 ppm, üst eşik 1400 ppm olur. Bitki modunda CO₂ 1000 ppm’in altına indiğinde çıkış açılır, 1400 ppm’in üzerine çıktığında kapanır. İnsan modunda çıkış 1400 ppm’in üzerinde açılır ve 1000 ppm’in altında kapanır. Ara bölgede çıkış, son açma/kapatma durumunu korur.
Bu değerler yalnızca çalışma mantığını açıklayan bir örnektir. Sera, mantarhane, okul veya ofis için tek bir evrensel hedef değildir. Bağlı ekipmanın çıkış kapasitesine uygunluğu, hava dağılımı ve prob yerleşimi birlikte değerlendirilmelidir.
Gündüz ve Gece Algılama
Fotosel, 60 lux üzerinde gündüz ve 20 lux altında gece koşullarını ayırt eder. Bitki modunda gece algılandığında röle çıkışı kapatılır. Gündüz ışığı algılandığında ve CO₂ alt eşikten düşük durumda 30 saniye boyunca kaldığında CO₂ beslemesi yeniden başlatılabilir. Gündüz göstergesi, ışık seviyesi 60 lux üzerinde 10 saniye kaldığında yanar. İnsan modunda ışık koşulu röle kontrolüne katılmaz.
Işığı algılayan bölüm kontrol ünitesinde değil harici CO₂ probundadır. Probu yetiştirme alanındaki gerçek ışık düzenini görebilecek bir noktaya yerleştirin; fotoseli kapatmayın. Göstergeyi dışarıda kullanırken prob içerideki ışığı algılamaya devam eder.
Uygulama Alanları
- Sera: CO₂ zenginleştirme yapılacak alanlarda Bitki modu ile besleme ekipmanının açma/kapatma kontrolü ve CO₂ trendinin takibi.
- Mantarhane: CO₂ birikimini azaltmak için İnsan modu ile uygun havalandırma ekipmanının kontrolü. Prob, sisleme ve yoğuşma oluşan noktalardan korunmalıdır.
- Bitki yetiştirme çadırı: Harici probun yetiştirme alanına, ekranın dışarıya yerleştirilmesi; Bitki modu ve prob üzerindeki fotosel ile CO₂ besleme kontrolü.
- Okul: Dersliklerde kullanım yoğunluğuna bağlı CO₂ değişiminin izlenmesi ve İnsan modu ile uygun havalandırmanın devreye alınması.
- Ofis ve toplantı odası: CO₂ artışına bağlı havalandırma ihtiyacının değerlendirilmesi, İnsan modu ile fan kontrolü ve grafik üzerinden değişimin incelenmesi.
Boyutlar ve Montaj
Kontrol ünitesinin boyutları 158 × 106 × 50 mm, harici sensör ünitesinin boyutları 124 × 33 × 26 mm’dir. Kablo uzunluğu 4,5 metredir. Üretici yaklaşık 700 g ağırlık belirtir. Kontrol ünitesi ile probun ayrı montajı, ekrana erişimi ve ölçüm noktası seçimini kolaylaştırır.
Paket İçeriği
- AZ 7530 kontrol ve gösterge ünitesi
- 4,5 metre kablolu harici CO₂ sensör ünitesi
- Röle kontrollü priz çıkışı
- Şebeke bağlantı kablosu ve fişi
- Montaj vidaları ve yerleşim şablonu
- Kullanım kılavuzu
CO₂ jeneratörü, gaz tüpü, regülatör ve havalandırma fanı paket kapsamında değildir.
Teknik Özellikler
| Karbondioksit Ölçüm Aralığı | 0–5000 ppm |
| Sensör Teknolojisi | İki kanallı, düşük sapmalı NDIR; harici CO₂ probu |
| Karbondioksit Ölçüm Doğruluğu | 3000 ppm altı: ±50 ppm veya okumanın ±%5’i (büyük olan); 3000 ppm üstü: okumanın ±%7’si |
| Karbondioksit Çözünürlüğü | 0–1000 ppm: 1 ppm; 1000–2000 ppm: 5 ppm; 2000 ppm üzeri: 10 ppm |
| Isınma Süresi | 30 saniye |
| Okuma Güncelleme Aralığı | 5 saniye |
| Kontrol Çıkışı | Röle kontrollü, şebeke gerilimli priz çıkışı |
| Çıkış Yük Kapasitesi | 5 A @ 250 VAC; 10 A @ 120 VAC |
| Kontrol Modları | Bitki (Plant): düşük CO₂’de açar; İnsan (Human): yüksek CO₂’de açar |
| Merkez Değer (Center) | 50 ppm ayar adımı; varsayılan 1200 ppm |
| Kontrol Aralığı (Zone) | 10 ppm ayar adımı; varsayılan 400 ppm |
| Röle Eşikleri | Alt: Center − Zone/2; üst: Center + Zone/2 |
| Gündüz/Gece Algılama | CO₂ probunda fotosel; gündüz >60 lux, gece <20 lux; Bitki modunda etkin |
| Sesli Alarm | Açılıp kapatılabilir; varsayılan kapalı; üst alarm eşiği Center + Zone |
| Kalibrasyon | 400 ppm referanslı manuel RE-CALI; 20 dk ön dengeleme + 20 dk kalibrasyon |
| LCD Boyutu | 104 × 47 mm; anlık CO₂ ve trend grafiği |
| Grafik Zaman Ölçekleri | 1 dakika / 1 saat / 1 gün / 1 hafta / otomatik döngü |
| Otomatik Grafik Döngüsü | 20 saniyede bir zaman ölçeği değişimi |
| MAX/MIN | Seçili grafik zaman aralığının en yüksek/en düşük CO₂ değerleri |
| Arka Aydınlatma | Tuşa basıldığında 30 saniye |
| Sensör Kablo Uzunluğu | 4,5 m |
| Güç Kaynağı | 100–240 VAC |
| Koruma | Dahili sigorta |
| Montaj | Kontrol ünitesi ve prob için ayrı duvar montajı |
| Kontrol Ünitesi Boyutları | 158 × 106 × 50 mm |
| Sensör Ünitesi Boyutları | 124 × 33 × 26 mm |
| Ağırlık | Yaklaşık 700 g |
| Çalışma Koşulları | 0…+50 °C; %5–95 RH, yoğuşmasız |
| Saklama Koşulları | −20…+60 °C; %5–95 RH, yoğuşmasız |
Sık Sorulan Sorular
Mantarhanede hangi kontrol modu seçilmelidir?
CO₂ yükseldiğinde havalandırmanın çalışması isteniyorsa İnsan modu seçilir. Bitki modu CO₂’yi artıran besleme ekipmanını düşük seviyede çalıştırmak içindir.
Her fanı veya CO₂ jeneratörünü doğrudan bağlayabilir miyim?
Hayır. Bağlı ekipmanın gerilimi, sürekli çalışma akımı ve özellikle motorlu yüklerin kalkış akımı çıkış kapasitesine uygun olmalıdır. Üretici 5 A @ 250 VAC ve 10 A @ 120 VAC belirtir. Uygunluğu belirsiz veya sınırı aşan yükler için elektrik uzmanının değerlendirdiği kontaktör/ara kontrol çözümü gerekir.
Harici prob yoğuşmalı ortamda kullanılabilir mi?
Üretici yoğuşmasız kullanım koşulu belirtir. Harici kablo ekranı kuru bir alanda tutmayı kolaylaştırır; ancak probu yoğuşmaya, su damlasına veya sisleme suyuna dayanıklı hale getirmez. Prob ve kontrol ünitesi su püskürtmesinden korunmalıdır.
İnsan modunda gece havalandırma durur mu?
Hayır. Gündüz/gece algılama Bitki modunun CO₂ besleme kontrolünü etkiler. İnsan modunda röle, ışık seviyesinden bağımsız olarak CO₂ eşiklerine göre kontrol edilir.
Sesli alarm ile rölenin üst eşiği aynı mı?
Hayır. Rölenin üst eşiği Center + Zone/2, sesli alarm eşiği Center + Zone’dur. 1200 ppm merkez ve 400 ppm aralıkta bu değerler sırasıyla 1400 ve 1600 ppm olur.
Sensörü dışarıya bırakmak kalibrasyon için yeterli mi?
Hayır. Uygun ve bilinen 400 ppm referans ortamında önce 20 dakika dengelenme gerekir; ardından RE-CALI işlemi elle başlatılır ve 20 dakika sürer. Bilinmeyen CO₂ seviyesine sahip dış havada kalibrasyon yapmak ölçümü kaydırabilir.